Spegill fortíðar – silfur framtíðar

Fræðslufundur Vitafélagsins-íslensk strandmenning
9 janúar, 2019, kl. 20.00  

Yfirskrift fræðslufunda starfsársins 2018-2019 er
umhverfismál við haf og strönd

Gauti Geirsson, nemi í sjávarútvegsfræðum: Plast, hinn nýi reki á Hornströndum

Í erindinu ætlar hann að segja frá áhugamannafélaginu Hreinni Hornstrandir sem heldur utanum hreinsunina og árangri þess. Jafnramt setur hann hreinsunina í samhengi við þann gríðarlega stóra vanda sem plast í hafi er og hvað við teljum að þurfi að gera til þess að laga ástandið.

Gauti er nemi í sjávarútvegsfræði við Háskólann í Tromsø. Hann kemur frá Ísafirði og hefur undanfarin 5 ár staðið fyrir hreinsun á plasti og rusli á Hornströndum á Vestfjörðum. Hornstrandir eru eitt einangraðasta svæði landsins en þar lagðist byggð í eyði árið 1952. Þangað liggja engir vegir en vegna strauma í kringum landið hafa þetta verið miklar rekastrendur. Framan af var það aðallega rekaviður sem rak upp í fjörurnar sem á ættir sínar að rekja til Síberíu. Á seinni árum hefur rekaviðurinn minnkað en nýr reki hefur tekið við í staðinn en það er plast 

 Hrönn Ólína Jörundsdóttir, umhverfisefnafræðingur: Skólphreinsun og örplast í skólpi

Í fyrirlestrinum fjallar Hrönn um niðurstöður norræns samstarfsverkefnis þar sem rannsakað var hvort skólphreinsun væri nægjanleg til að hefta för öragna og örplasts úr skólpi út í umhverfið. Verkefnið var samstarf Matís á Íslandi, sænsku Umhverfisstofnunarinnar, finnsku Umhverfisstofnunarinnar og Aalto Háskóla og var styrkt af Norrænu ráðherranefndinni. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að íslenskar skólphreinistöðvar sem eru með 1.stigs hreinsun ná ekki að hreinsa örplast úr skólpi og þessar agnir sleppa því óhindrað út í umhverfið.

Hrönn er  umhverfisefnafræðingur með B.Sc. í efnafræði frá HÍ og svo M.Sc. og Ph.D. frá Stokkhólmsháskóla í umhverfisefnafræði þar sem hún sérhæfði sig í efnagreiningum á umhverfismengun og áhrif á lífverur. Hún hefur starfað hjá Matís frá árinu 2009 og er í dag sviðsstjóri Mæliþjónustu og innviða. Í dag er hún helst að vinna með matvælaöryggi, áhættumat, stefnumótun og áhættumiðlun ásamt rannsóknum á umhverfismálum.

Staður og stund: Húsnæði Sjóstangaveiðifélags Reykavíkur
Grandagarði 18, Reykjavík
Mið
vikudagurinn 9 janúar, 2019 kl. 20.00


Skemmtiferðaskip-tækifæri og ógnir

Fræðslufundur Vitafélagsins-íslensk strandmenning

7 nóvember, 2018, kl. 20.00  

Skemmtiferðaskip, tækifæri og áskoranir  þessarar ferðaþjónustu

Þórný Barðadóttir, sérfræðingur á Rannsóknamiðstöð ferðamála

Móttaka skemmtiferðaskipa – niðurstöður viðtalsrannsóknar

Þórný hefur undanfarin ár beint rannsóknum sínum að ferðaþjónustu sem tengist komum skemmtiferðaskipa til landsins.  Í þessum fyrirlestri mun hún segja frá niðurstöðum rannsóknar af viðtölum við móttöku- og þjónustuaðila skemmtiferðaskipa.  Mun hún fjalla um þau tækifæri og áskoranir sem þessi angi ferðaþjónustunnar stendur frammi fyrir.

Eftir fyrirlesturinn verða opnar umræður um þau atriði sem tengjast þessu viðfangsefni.

Staður og stund: Húsnæði Sjóstangaveiðifélags Reykavíkur

Grandagarði 18, Reykjavík                                     

 

 


Dagskrá vetrarins 2018-2019

 

Spegill fortíðar-silfur framtíðar 2018-2019

Grandagarði 18, 2 hæð, Reykjavík

Umhverfismál við haf og strönd

Hefðbundin dagskrá Vitafélagsins hefst 3. október 2018. Athygli er vakin á því að dagskrá vetrarins verður haldin í húsnæði Sjóstangaveiðifélags Reykjavíkur að Grandagarði 18, 2. hæð. Dagskrá vetrarins verður helguð umhverfismálum, bæði á sjó og landi. Allir fyrirlestrarnir hefjast klukkan 20:00.

Fyrirlestrar veturinn 2018-2019

  1. október Árni Finnsson, formaður Náttúruverndarsamtaka Íslands;

Hvað hefur Ísland gert, hvað hefur Ísland ekki gert og hvað getur Ísland gert eða verður að gera – til að vernda hafið

Björn Erlingsson, hafeðlisfræðingur; Sjávarflóð, strandbyggðir og minjar – hækkun sjávarborðs. Björn Erlingsson

  1. nóvember Sigríður Ósk Kristjánsdóttir, framkvæmdastjóri Vestfjarðastofu; Skemmtiferðaskip á Ísafirði

Kristín Ósk Jónasdóttir, sérfræðingur hjá Umhverfisstofnun með umsjón með Hornstrandafriðlandinu; Landtaka skemmtiferðaskipa utan hafna.

  1. janúar Gauti Geirsson, nemi í heimskautafræðum; Plast, hinn nýi reki á Hornströndum

Hrönn Ólína Jörundsdóttir, sviðsstjóri mæliþjónustu og innviða hjá MATIS; Örplast í hafi  

  1. febrúar Gísli Gíslason, formaður Hafnarsambands Íslands og Faxaflóahafna; Umhverfismál í höfnum, hertar reglur um sorp – útblástur og landtengingar

Gnýr Guðmundsson, verkefnastjóri áætlana á þróunar og tæknisviði hjá Landsneti; Orkunotkun í höfnum

  1. mars Jón Kaldal,blaðamaður, Icelandic Wildlife Fund; Laxeldi í opnum sjókvíum er mengandi iðnaður sem ógnar lífríki Íslands. Sjókvíaeldi er ekki aðeins slæmt fyrir umhverfið heldur líka afar nöturleg aðferð við matvælaframleiðslu, því aðbúnaður eldisdýranna er hræðilegur.  

Kristján Þ. Davíðsson framkvæmdastjóri Landssamband fiskeldisstöðva; Fiskeldi

  1. apríl Torfi Þ. Þorsteinsson og Kristín Helga W. Knútsdóttir, aðstoðarmaður forstjóra HB Granda; Ábyrg verðmætasköpun úr sjávarfangi

Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfisráðherra; Umhverfismál við sjávarsíðuna – stefna íslenskra stjórnvalda


Norræn strandmenningarhátíð 4. – 8. júlí 2018

Norræn strandmenningarhátíð 4. – 8. júlí 2018

Norræna strandmenningarhátíðin NORDISK KUSTKULTUR verður haldin á Siglufirði dagana 4-8 júlí 2018. Hátíðin er sú sjöunda í röðinni og ber yfirskriftina; Tónlist við haf og strönd. Á sama tíma fer Þjóðlagahátíðin fram, auk þess sem Siglufjörður fagnar 100 ára kaupstaðarafmæli og 200 ára verslunarsögu og þjóðin aldarafmæli sjálfstæðis og fullveldis Íslands. Dagskránna má finna undir flipanum Siglufjörður hér að ofan⇑.


Aðalfundur

Aðalfundur

Vitafélagið-íslensk strandmenning

boðar til aðalfundar félagsins

4 apríl 2018

 

Í húsnæði Sjóstangaveiðifélags Reykjavíkur að Grandagarði 18,  2 hæð Kl. 18.00

 

Dagskrá aðalfundar

  1. Skýrsla formanns
  2. Reikningsuppgjör s.l. árs
  3. Lagabreytingar
  4. Kosning formanns, fjögurra aðalmanna í stjórn og tveggja varamanna.
  5. Kosning tveggja skoðunarmanna til eins árs.
  6. Ákvörðun um félagsgjöld.
  7. Önnur mál.

Eftir aðalfund býður Vitafélagið til fræðsludagskrár sem hefst kl. 20.00


Spegill fortíðar – silfur framtíðar

Spegill fortíðar – silfur framtíðar

Fræðslufundur 4. apríl kl. 20:00

Salur Sjóstangaveiðifélags Reykjavíkur að Grandagarði 18, 2 hæð. ATH. húsið er merkt Hafrannsóknarstofnun

Guðjón Friðriksson, sagnfræðingur.  Sjávarsíðan í Reykjavík á fullveldisári.  Í erindinu mun Guðjón fjalla um Reykjavíkurhöfn og þýðingu hennar fyrir bæinn og þjóðlífið. Einnig mun hann fjalla um Reykjavíkurslipp og hlutverk hans í þróunarsögu hafnarinnar.

Guðjón er sagnfræðingur að mennt og starfaði sem kennari og blaðamaður um 15 ára skeið. Frá 1985 hefur hann helgað sig fræðimennsku og ritstörfum. Eftir hann liggja um 25 bækur um margvísleg sagnfræðileg efni, þar á meðal nokkrar ævisögur. Þrisvar sinnum hefur hann hlotið Íslensku bókmenntaverðlaunin og einnig hefur hann hlotið Verðlaun Jóns Sigurðssonar og Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar fyrir verk sín. 


Spegill fortíðar-silfur framtíðar

Spegill fortíðar –silfur framtíðar

Fræðslufundur 7. mars 2018 Kl. 20.00

Sjóstangaveiðifélags Reykjavíkur að Grandagarði 18,  2 hæð. ATH. húsið er merkt Hafrannsóknarstofnun

Dagskrá nýs árs verður helguð árinu 1918 í tilefni 100 ára afmælis sjálfsstæðis Íslendinga.

Margrét Guðmundsdóttir og Þórarinn Hjartarson. Konur og fullveldið. Dagskrá í tali og tónum í flutningi hjónanna Margrétar og Þórarins.

Í dagskránni verður varpað ljósi á stöðu og störf kvenna í tali og tónum. Margrét fjallar bæði um launavinnu, heimilisstörf og sjálfboða vinnu í þágu félagasamtaka. Jafnframt verður hugað að pólitískri þátttöku kvenna og áhrifum þeirra á uppbyggingu fullvalda ríkis á Íslandi. Þórarinn mun lita erindið með tóndæmum sem ætlað er að undirstrika lífssögu formæðra okkar. 

Margrét Guðmundsdóttir er sagnfræðingur og hefur starfað við sjálfstæðar rannsóknir frá árinu 1988 með áherslu á sögu íslenskra kvenna á 19. og 20. öld. Aldarspor bók hennar um sögu Hvítabandsins kom út árið 1995 en þar eru líknarstörf kvenna í forgrunni. Fimm árum síðar kom ritið Í þágu mannúðar en þar er saga Rauða kross Íslands í brennidepli. Verk hennar Saga hjúkrunar á Íslandi á 20. öld var tilnefnt til Íslensku bókmenntaverðlaunanna árið 2010. Margrét hefur einnig komið að uppsetningu sýninga t.d. handritsgerð að sögusýningu í Þvottalaugunum í Reykjavík sem opnuð var árið 1995 og sýningarröðinni Spor kvenna, tólf sýningar um jafnmargar konur úr Dalvíkurbyggð á árunum 2015 til 2016.

Þórarinn Hjartarson hefur jöfnum höndum stundað járnsmíðar, ritstörf og söng. Járnsmíðarnar hefur hann lengst og mest stundað við Slippinn á Akureyri. Þá hefur hefur hann ritað bækur og greinar á sviði sagnfræði, stjórnmála og bókmennta. Í tónlistinn er Þórarinn þjóðlegur mjög og leggur rækt við þjóðlög og kvæðamennsku. Þekktastur er söngur hans á ljóðum Páls Ólafssonar sbr. hljómdiskinn Söngur riddarans frá 2001. 


Spegill fortíðar-silfur framtíðar

Spegill fortíðar –silfur framtíðar

Fræðslufundur 7. febrúar 2018 Kl. 20.00

Sjóstangaveiðifélags Reykjavíkur að Grandagarði 18,  2 hæð. ATH. húsið er merkt Hafrannsóknarstofnun

Dagskrá nýs árs verður helguð árinu 1918 í tilefni 100 ára afmælis sjálfsstæðis Íslendinga.

 1918 – 2018

7. febrúar 2018, kl. 20.00

Kristján Sveinsson, sagnfræðingur.  Og allt kom það með skipum. Skip, vitar og hafnir á árinu 1918.

Á þessu ári er því fagnað að Ísland hefur verið sjálfstætt og fullvalda ríki í eina öld. Hugmyndin um fullveldi kom til Íslands með skipi frá útlöndum og það gerði einnig hinn danski hluti samninganefndarinnar sem að lokum komst að niðurstöðu um sambandslagasamninginn sem varð hinn formlegi grunnur fullveldisins fram að lýðveldisstofnun. Fleira barst til Íslands með millilandaskipum en hugmyndir. Verslun efldist á 19. öld og erlendur varningur barst í sífellt meiri mæli til landsins sem greitt var fyrir með útflutningsafurðum sem einkum voru afurðir sjávarútvegs og landbúnaðar. Úthafið er í senn samgönguæð og farartálmi. Öldum saman hafði hlutverk farartálmans verið stærra og meira en um miðja 19. öld varð afdrifarík breyting á þessu með tilkomu gufuskipa og áætlanaferða. Vikið verður að meginþáttunum í þróun kaupsiglinga milli Íslands og nágrannalandanna á síðari hluta 19. aldar og þróuninni fylgt eftir fram á þá 20. þegar landsmenn tengdust umheiminum í ríkari mæli en nokkru sinni áður og innbyrðis samskipti þeirra urðu einnig greiðari með því að reglubundnar strandferðir hófust. Þessari framvindu verður lýst í megindráttum og hugað að þýðingu hennar fyrir þróun íslensks samfélags í spjalli um skip, vita og hafnir.

Kristján Sveinsson er sagnfræðingur í Reykjavík. Starfsmaður Alþingis. Ritaði á fyrri árum bækur um vita og hafnir.

Staður og stund: Grandagarður 18, Reykjavík                                     

Miðvikudagurinn 7. febrúar, 2018

Kl. 20.00.  

 


Spegill fortíðar – silfur framtíðar

Spegill fortíðar –silfur framtíðar

Fræðslufundur 10. janúar 2018 Kl. 20.00

Dagskrá Vitafélagsins hefst á nýju ári með fræðslufundi þann 10 janúar, 2018 kl. 20.00. Athygli er vakin á því að dagskrá vetrarins verður haldin í húsnæði

Sjóstangaveiðifélags Reykjavíkur að Grandagarði 18,  2 hæð

Dagskrá nýs árs verður helguð árinu 1918 í tilefni 100 ára afmælis sjálfsstæðis Íslendinga.

 1918 – 2018

10.janúar 2018, kl. 20.00

Gunnar Þór Bjarnason, sagnfræðingur. Merkasta ár Íslandssögunnar? Lífskjör, áföll, fullveldi og siglingar á árinu 1918.

Í erindinu mun Gunnar Þór fjalla um hag íslensku þjóðarinnar árið 1918, áföll sem dundu á þjóðinni (frostavetur, Kötlugos, spænsku veikina), áhrif heimsstyrjaldarinnar fyrri, fullveldið og siglingar (millilandasiglingar, strandsiglingar).

Gunnar Þór Bjarnason er sagnfræðingur, fæddur 1957. Hann var lengi framhaldsskólakennari og hefur um árabil sinnt stundakennslu við Háskóla Íslands. Meðal verka hans eru Upp með fánann! Baráttan um uppkastið 1908 og sjálfstæðisbarátta Íslendinga og Þegar siðmenningin fór fjandans til. Íslendingar og stríðið mikla 1914–1918. Fyrir síðarnefnda ritið hlaut hann Íslensku bókmenntaverðlaunin í flokki fræðirita og bóka almenns efnis. Haustið 2016 kom það út í nýrri og aukinni útgáfu, með hátt í 600 myndum, undir heitinu Stríðið mikla. Hann vinnur nú að ritun bókar í tilfefni af því að á næsta ári verða hundrað ár liðin frá því að Ísland varð fullvalda ríki.

Staður og stund: Grandagarður 18, Reykjavík                                     

Miðvikudagurinn 10. janúar, 2018

Kl. 20.00.  


Fræðslufundur

 

Spegill fortíðar – silfur framtíðar

 1 nóvember, 2017, kl. 20.00 í húsnæði

 Sjóstangaveiðifélags Reykjavíkur að Grandagarði 18,  2 hæð

Konur og strandmenning

 Inga Fanney Egilsdóttir, stýrimaður: Konan í brúnni

Inga Fanney hefur skipstjórnarréttindi á farskipum og fiskiskipum. Hún hefur verið yfirstýrimaður á íslenskum fraktskipum og stýrimaður á rannsóknaskipi í Namibíu svo eitthvað sé nefnt. Þar kenndi hún líka við sjómanna- og stýrimannaskóla í Walvis Bay. Hún hefur frá mörgu skemmtilegu að setja frá ferli sínum sem er um mjög margt óvenjulegur.

Gunnhildur Hrólfsdóttir, sagnfræðingur og rithöfundur: „Þær þráðinn spunnu“. Konur í Vestmannaeyjum og hlutverk þeirra í samfélagi karla.

Gunnhildur er fædd í Vestmannaeyjum og ólst þar upp við ýmis konar fiskvinnslustörf. Hún lauk B.A.-prófi í sagnfræði og árið 2015 gaf hún út bókina Þær þráðinn spunnu um störf kvenna og sérstaklega konur í Vestmannaeyjum þar sem lífsbjörgin var fiskur og fugl.  Vinnuaðstaða kvenna sem unnu í fiski var erfið. Þær stóðu í kulda og bleytu og átti sú aðstaða ekki aðeins við Eyjar heldur flesta staði á landinu þar sem fiski var landað. Gunnhildur hefur samið barna- og unglingabækur sem hafa fengið mjög góða dóma og unnið til verðlauna á því sviði.